logo
 

Plannen/doelen voor de jaren 2016/2017

  • Ontwikkelen en organiseren van verschillende scholingen voor collega-diëtisten en andere behandelaren eetstoornissen
  • Ontwikkelen en organiseren van workshops op aanvraag
  • Up to date houden van de website
  • Up to date houden van de sociale kaart
  • Ontwikkeling beleid ten aanzien van structuur en orgnisatie netwerk VIE
  • Begeleiden van een stagiaire die literatuur onderzoek gaat doen naar een eetstoornis gerelateerd onderwerp
  • Bezoeken congressen en lezen literatuur om eigen kennis up to date te houden
  • Schrijven van een artikel voor NTvD en/of Voeding Nu
  • Continueren intervisie leden VIE
  • Contacten onderhouden en samenwerken met diverse organisaties
  • Ontwikkeling voorlichtingsmaterialen

Gerealiseerde activiteiten in de jaren 2013- 2015

  • Herschijven Elsevierprotocol (Eetstoornissen)
  • Up to date houden van de website
  • Bezoeken congressen en lezen literatuur om eigen kennis up to date te houdenOrganiseren scholing voor collega-diëtisten en andere behandelaren
  • Ontwikkeling workshops op aanvraag
  • Schrijven van een artikel voor NTvD en/of Voeding Nu
  • Continueren intervisie leden VIE
  • Contacten onderhouden en samenwerkenmet diverse organisaties zoals NVD, DCN , NAE, Ixta Noa, Human Concern, Leontienhuis
  • Ontwikkeling voorlichtingsmaterialen
  • Ontwikkeling beleid ten aanzien van structuur en organisatie netwerk VIE
  • Leggen van contacten met NASO ( Nederlandse Associatie voor de studie van Obesitas)
  • Uitbreiding interactief (electronisch) netwerk 

Verslag workshop VIE NAE-congres 27 november 2014

Het gewicht is een belangrijk criterium in de diagnostiek en behandeling van eetstoornissen. Waar ondergewicht als criterium voor anorexia nervosa geldt, ligt dit bij boulimia nervosa en binge-eating disorder anders. Overgewicht als zodanig is geen criterium. In de workshop is het gewicht als behandeldoel meegenomen in een discussie.
Ervaring leert dat het gewicht soms als het belangrijkste kenmerk voor herstel wordt gezien, terwijl er ook behandelingen zijn waar het gewicht niet aan bod komt, maar waarbij uitsluitend naar achterliggende problemen van de eetstoornis wordt gekeken.

In de literatuur wordt herstel van gewicht breder gezien dan een gezonde body mass index (BMI) alleen, maar wordt ook gekeken naar een regelmatige menstruatiecyclus, het kunnen behouden van een gezond gewicht, een gezond vetpercentage of andere lichamelijke kenmerken.
De meest voorkomende behandeling voor eetstoornissen is de cognitieve gedragstherapie. Door Chris Fairburn, een Britse psychiater, is hier een versie voor eetstoornissen voor ontwikkeld. In deze CBT-E wordt de patiënt elke sessie gewogen en dient zij een eetdagboek bij te houden. Uit onderzoek van Fairburn, Waller en anderen is gebleken dat de beste resultaten verkregen worden door behandelaren die het protocol consequent volgen en het gewicht wekelijks monitoren. Patiënten en behandelaren geven aan dat op korte termijn de behandeling als zwaar en vervelend wordt ervaren door de nadruk op eten en gewicht, maar dat op langere termijn de lichamelijke en psychische gevolgen van de eetstoornis beter hersteld zijn.

De deelnemers gingen met elkaar in discussie over de vraag wat een gezond gewicht is. Hierbij werden de volgende punten meegenomen in de discussie:

- leeftijd
- groeicurve en BMI bij kinderen
- te verwachten lengtegroei
- start dan wel herstel van menstruatie
- middelomtrek, lichaamssamenstelling en vetpercentage
- onder- en bovengrens van een normaal gewicht
- gebruik van eventuele medicatie
- schommelingen van het gewicht als gevolg van vochtverlies (zweet), darminhoud en gebruik van vocht voorafgaan aan het wegen

De discussie spitste zich vooral toe op het gewicht bij anorexia nervosa en dan met name bij kinderen en jongeren van wie nog lengtegroei valt te verwachten. De deelnemers waren hierin vrij eensgezind. Waar men tegenaan liep in de praktijk:
- Welke SD hanteer je? Vaak wordt een SD 0 als normaal beschouwd, ook als het gaat om een van nature lichter kind.
- Het komt voor dat de kinderarts een lager streefgewicht hanteert als de diëtist. De menstruatie is daarbij wel een belangrijk criterium.
- Maar wat als de menstruatie terugkomt bij een lage BMI, bv. 16,5? In dat geval dient ook gekeken te worden naar herstel van het voedingspatroon en de mate van bewegen.
- Het gewicht dient aangepast te worden als de patiënt in de lengte gaat groeien. Zeker bij jongens is lengtegroei een belangrijk criterium omdat menstruatie niet voorkomt.
- De vraag is ook waar het extra gewicht gaat zitten. Dit geeft een beeld van de lichaamsverdeling.
- Het eindpunt dient niet een getal te zijn, maar betekent dat de patiënt goed voor zijn eigen lichaam zorgt.


Belangrijk bij een te bepalen streefgewicht is een zo goed mogelijk herstel van de lengtegroei waar dit nog mogelijk is. Aan de hand van de lengtegroei wordt het streefgewicht en daarmee ook de eetlijst bijgesteld. Diëtisten en (kinder)artsen maken inzichtelijk dat goede uitleg hierbij van belang is. Herstel van menstruatie is een criterium dat eveneens wordt meegenomen, hoewel er ook situaties zijn waarbij de menstruatie terugkomt bij een lage BMI.
Er zijn klinieken waar gewerkt wordt met de BMI, terwijl andere klinieken bij kinderen en jongeren werken met een SD-gewicht. Aandachtspunt daarbij is dat de SD-0 soms als een minimumgewicht wordt gezien, terwijl dit niet reëel is bij kinderen die van naturen een hogere of lagere groeicurve hebben. Voor kinderen met een lagere groeicurve is het streefgewicht van de behandeling dan hoger dan hun groeicurve. Voor kinderen met een hogere groeicurve bestaat het risico dat een gewicht dat op de SD-0 zit voor hen te laag is en in feit een ondergewicht is.

Gewicht alleen is onvoldoende criterium. Het getal op de weegschaal dient in samenhang genomen te worden met een regelmatige menstruatiecyclus, een volwaardig voedingspatroon en een goede gezondheid. In de behandeling zijn dit aspecten die meegenomen kunnen worden om te laten zien dat het kind bij groei in gewicht ook een betere gezondheid ontwikkelt.

De ervaring leert dat patiënten naast een begeleiding door een diëtist ook vanuit andere disciplines voedingsadviezen krijgen of waarbij het gewicht gemonitord wordt. Dit kan soms haaks op elkaar lopen. Vanuit de deelnemers werd dit niet genoemd. Blind wegen werd door niemand genoemd.

Bij patiënten met overgewicht blijkt het moeilijker om het gewicht in de behandeling mee te nemen. Patiënten met boulimia nervosa hebben vaker een gezond gewicht, maar ook bij hen kan overgewicht een rol spelen. Sommige patiënten hebben van nature een hoger gewicht, maar kunnen wel de wens hebben voor een lager streefgewicht. Een extra complicatie zijn de situaties waarbij een matig overgewicht bestaat en de patiënt gaat aankomen door normaliseren van het eetpatroon. Eenzelfde complicatie komt voor bij patiënten die stoppen met compenseren, maar wel eetbuien blijven houden. Diëtisten geven aan dat deze periode zo kort mogelijk moet zijn. Consequent het eetschema volgen, is de beste remedie. Het gewicht zal zich na gemiddeld negen maanden herstellen. Patiënten gaan dan weer afvallen. Het bijhouden van vetpercentage en spiermassa kan hierbij behulpzaam zijn. Tevens kwam de vraag naar voren of je hierbij gebruik maakt van een bodpod, impedantie of andere methode en of het wel raadzaam is om met zoveel parameters te werken. Meerdere metingen kunnen op langere termijn wel laten zien dat de patiënt de goede kant opgaat.

De aanpak van overgewicht kan bij binge-eating nog meer problemen geven. Er worden voorbeelden genoemd van patiënten die herstelden van hun eetstoornis en geen last meer bleken te hebben van eetbuien en lijngedrag. Vaak bleek men wel overgewicht te houden en werden zij er door andere hulpverleners op gewezen dat afvallen gewenst is. Gezondheid is niet altijd op te hangen aan een getal. De nadruk op afvallen bij overgewicht en obesitas is maatschappelijk gezien erg hoog, maar gaat voorbij aan de lichamelijke en psychische ernst van een eetstoornis. De vraag rijst waarom je een norm handhaaft als het gewicht er niet toe zou doen. Welk gewicht is gezond voor de patiënt; daar zou meer naar gekeken kunnen worden evenals een haalbaar gewicht. Kies liever voor een stabiel maar hoger gewicht, dan strikt vasthouden aan een BMI < 25.

De vraag kwam naar voren of het de bedoeling is de grenzen van een normaal gewicht op te rekken. Dit kan voor alle eetstoornissen een rol spelen. Is het acceptabel dat een patiënt die voor anorexia wordt behandeld en met een regelmatige menstruatiecyclus, een gezond beweegpatroon en volwaardig eetpatroon op een BMI lager dan 18,5 of zelfs 17,5 blijft? Is het acceptabel dat een patiënt die voor binge-eating disorder is behandeld een BMI heeft waarmee ze in de klasse obesitas valt? Is het reëel om bij zulke patiënten te streven naar een BMI die binnen de WHO-normen valt of moeten ze beseffen dat er uitzonderingen zijn die buiten deze normen vallen? Op die vraag hebben we geen antwoord gevonden.

Liesbeth Libbers
Diana Barneveld

 

 

 

 

Plannen/doelen voor de jaren 2013-2014

  • Herschrijven Elsevierprotocol  (Eetstoornissen);
  • Up to date houden van de website;
  • Begeleiden van een stagiaire die literatuur onderzoek gaat doen   naar een eetstoornisgerelateerd onderwerp;
  • Bezoeken congressen en lezen literatuur om eigen kennis up to   date te houden;
  • Organiseren scholing voor collega-diëtisten en andere   behandelaren eetstoornissen;
  • Ontwikkeling workshops op aanvraag;
  • Schrijven van een artikel voor NTvD en/of Voeding Nu;
  • Continueren Intervisie leden VIE;
  • Contacten onderhouden en samenwerken met diverse organisaties   zoals NVD, DCN en NAE, Ixta NOA, Human Concern;
  • Ontwikkeling voorlichtingsmateriaal;
  • Ontwikkeling beleid ten aanzien van structuur en organisatie   netwerk VIE;
  • Leggen van contacten met de NASO (Nederlandse Associatie voor de   studie van Obesitas;
  • Uitbreiding interactief (elektronisch) netwerk.

Gerealiseerde activiteiten in de jaren 2011-2012

  • Opzet van post HBO Eetstoornissen in samenwerking met Psydi   scholing;
  • Opleidingstaken/ verzorgen van presentaties/ dagvoorzitterschap   en deelname bij post HBO Eetstoornissen;
  • Deelname programma-commissie cursus Eet- en psychiatrische   voeding in samenwerking met de DPN en Pit Actief;
  • Ontwikkeling en lancering website VIE;
  • Workshop/ deelname Landelijk Congres Eetstoornissen NAE;
  • In samenwerking met Rintveld ontwikkeling en uitvoer Masterclass   Refeeding;
  • Deelname vergaderingen NAE;
  • Onderhoud en uitbreiding contacten DCN, NVD, NAE; Human Concern   en Ixta NOA; 
  • Herzien van spel voor patiënten met een eetstoornis;
  • Ontwikkeling en uitvoer workshop Mindfullness Ixta NOA;
  • Registratie bij de NVD als netwerk met specifieke deskundigheid;  
  • Opstelling jaarbericht;
  • Verder ontwikkeling Interactief elektronisch netwerk;
  • Intervisie met leden van de VIE.